UpplýsingaefniTrueFalse/?PageId=88f92075-45df-4135-839f-a669180819e4Um sjóðinnTrueFalse/?PageId=3a690860-f207-4fa6-a93f-fe14d331521b
Um sjóðinn

Upplýsingaefni

Lög um lífeyrismál

Á althingi.is er að finna Lög um skyldutryggingu lífeyrisréttinda og starfsemi lífeyrissjóða nr. 129 frá 1997.

Fjármálaeftirlitið

Á fme.is er að finna helstu lög og reglugerðir er lúta að lífeyrisréttindum og starfsemi lífeyrissjóða en Fjármálaeftirlitið er sjálfstæð ríkisstofnun sem sér m.a. um eftirlit laga og reglna lífeyrissjóða.

Landssamtök lífeyrissjóða

Á ll.is er að finna helstu lög og reglugerðir er lúta að lífeyrisréttindum og starfsemi lífeyrissjóða auk annars fróðleiks um lífeyrismál og starfsemi samtakanna. Frjálsi lífeyrissjóðurinn er fullgildur lífeyrissjóður og aðili að Landssamtökum lífeyrissjóða. Landssamtökin gæta hagsmuna þeirra sjóðfélaga sem innan samtakanna eru. Þá eru samtökin einnig málsvari gagnvart stjórnvöldum í öllu sem varðar sameiginlega hagsmuni aðildarsjóðanna. Frjálsi lífeyrissjóðurinn er m.a. aðili að Samkomulagi um samskipti lífeyrissjóða á vegum Landssamtaka lífeyrissjóða.

Bæklinga Landssamtaka lífeyrissjóða, "Lífeyrissjóðurinn þinn - Lifðu vel og lengi" og "Skipting ellilífeyrisréttinda milli hjóna", er að finna hér.

Ábyrgðasjóður launa

Ábyrgðasjóður launa ábyrgist m.a. greiðslu á kröfu lífeyrissjóðs um lífeyrissjóðsiðgjöld sem fallið hafa í gjalddaga á síðustu 18 mánuðum fyrir úrskurðardag gjaldþrots launagreiðanda. Ábyrgðin takmarkast við greiðslu á 12% lágmarksiðgjaldi og allt að 4% viðbótariðgjaldi. Lög nr. 88/2003 um Ábyrgðasjóð launa, sem fjalla um ábyrgð á iðgjöldum vegna viðbótarlífeyrissparnaðar, tóku gildi 1. janúar 2004 og miðast því við að bú vinnuveitanda hafi verið úrskurðað gjaldþrota eftir þann tíma. Ef sjóðfélagar hafa vitneskju um að iðgjöld séu vangreidd þá verða þeir að tilkynna sjóðnum um það en slík tilkynning er forsenda þess að innheimta vangreiddra iðgjalda hefjist.

Reglur um skuldbreytingar og skilmálabreytingar fyrir fyrirtæki

Fjármálaeftirlitið hefur staðfest að Reglur Frjálsa lífeyrissjóðsins um skuldbreytingar og skilmálabreytingar fyrir fyrirtæki samrýmist 2. mgr. 3. gr. laga nr. 107/2009, eins og áskilið er.

Reglur Frjálsa lsj. um skuldbreytingar og skilmálabreytingar fyrir fyrirtæki
Fréttabréf Frjálsa lífeyrissjóðsins - apríl 2012
Lífeyrissparnaður Arion banka - bæklingur mars 2012
Val á lífeyrissjóði
OpnaLoka
  • Aðalfundur
    Aðalfundir lífeyrissjóða eru haldnir hvert ár. Á aðalfundi er sjóðfélögum kynntur ársreikningur sjóðanna þar sem gerð er nákvæm grein fyrir rekstri og efnahag á liðnu ári.
  • Aldurstengd réttindaöflun
    Því yngri sem sjóðfélagi er þegar hann byrjar að greiða iðgjald í lífeyrissjóðinn, því meiri réttindi ávinnur hann sér. Ástæðan fyrir því er einföld: því lengur sem iðgjöld eru ávöxtuð því meiri verða verðmæti sjóðfélagans þegar hann byrjar að fá greiddan ellilífeyri.
  • Almannatryggingar
    Almannatryggingar greiða elli-, örorku-, maka- og barnalífeyri eins og lífeyrissjóðir. Þó er sá munur á að lífeyrir almannatrygginga er ekki háður tekjum á starfsævinni heldur eingöngu búsetu á Íslandi. Ekki eru greidd iðgjöld til almannatrygginga heldur eru lífeyrisgreiðslur almannatrygginga fjármagnaðar úr ríkissjóði.
  • Ábyrgðarsjóður launa
    "Ábyrgðasjóður launa ábyrgist m.a. greiðslu á kröfu lífeyrissjóðs um lífeyrissjóðsiðgjöld sem fallið hafa í gjalddaga á síðustu 18 mánuðum fyrir úrskurðardag gjaldþrots launagreiðanda. Ábyrgðin takmarkast við greiðslu á 12% lágmarksiðgjaldi og allt að 4% viðbótariðgjaldi. Lög nr. 88/2003 um Ábyrgðasjóð launa, sem fjalla um ábyrgð á iðgjöldum vegna viðbótarlífeyrissparnaðar, tóku gildi 1. janúar 2004 og miðast því við að bú vinnuveitanda hafi verið úrskurðað gjaldþrota eftir þann tíma. Ef sjóðfélagar hafa vitneskju um að iðgjöld séu vangreidd þá verða þeir að tilkynna sjóðnum um það en slík tilkynning er forsenda þess að innheimta vangreiddra iðgjalda hefjist. Nánari upplýsingar má nálgast á vefsíðu sjóðsins www.abyrgdasjodur.is."
  • Barnalífeyrir
    Ef sjóðfélagi sem er látinn eða er örorkulífeyrisþegi, hefur greitt til sjóðsins í að minnsta kosti 24 mánuði á undangengnum 36 mánuðum eða notið elli- eða örorkulífeyris við andlát myndast réttur til barnalífeyris. Barnalífeyrir er greiddur með hverju barni sjóðfélaga til 18 ára aldurs.
  • Ellilífeyrir
    Tryggir sjóðfélögum mánaðarlegar greiðslur úr samtryggingarsjóði frá 67 ára aldri í Tryggingaleiðinni, frá 70 ára aldri í Frjálsu leiðinni og frá 85 ára aldri í Erfanlegu leiðinni. Ellilífeyrir er greiddur til æviloka. Í Erfanlegu leiðinni tryggir bundin séreign ellilífeyrisgreiðslur frá 65-85 ára aldurs. Bundin séreign erfist að fullu. Hægt er að flýta töku ellilífeyris úr bundinni séreign og samtryggingarsjóði til 60 ára aldurs. Ef sjóðfélagi greiðir t.d. í Erfanlegu leiðina og Frjálsu leiðina frá 25 til 65 ára aldurs og laun sem greitt er af eru hin sömu allan tímann er miðað við að ellilífeyrir nemi að lágmarki 56% af þeim launum sem greitt hefur verið af.
  • Fjárfestingarleið
    Sjóðir geta boðið upp á margar fjárfestingarleiðir. Með fjárfestingarleið er átt við mismunandi vægi eignaflokka innan leiða, s.s. mismunandi vægi hlutabréfa, skuldabréfa og sérhæfðra fjárfestinga.
  • Framlag launagreiðanda
    Hluti launagreiðanda af iðgjaldi sem honum ber skylda til að greiða skv. kjarasamningi.
  • Framlag launþega
    Hluti launþega af iðgjaldi sem starfandi einstaklingum, 16-70 ára, ber að greiða af óskattlögðum launum skv. lögum.
  • Gengi
    Allar fjárfestingarleiðir lífeyrirssparnaðar hafa skráð gengi. Með gengi er átt við verð leiðanna á hverjum tíma.
  • Hlutabréf
    Hlutabréf er ávísun á ákveðinn eignarhlut hluthafa í fyrirtæki. Eigandi hlutabréfs á því hlut í eignum fyrirtækisins og árlegum hagnaði þess.
  • Iðgjald
    Gjald sem þarf að inna af hendi með föstu millibili samkvæmt samningi eða lögum. Í tilviki lífeyrissjóða er iðgjald mánaðarlegar lífeyrisgreiðslur eða í öllum þeim mánuðum er starfandi einstaklingur þiggur laun.
  • Kjarasamningur
    Samningur milli atvinnurekenda og launþega um kjaramál.
  • Makalífeyrir
    Við fráfall sjóðfélaga sem hefur greitt lágmarksiðgjald í 24 mánuði er greiddur fullur makalífeyrir í að lágmarki 2 ár. Hafi maki barn yngra en 18 ára á framfæri sínu, eða ef maki er a.m.k. 50% öryrki og yngri en 67 ára skal fullur makalífeyrir greiddur meðan það ástand varir. Fullur makalífeyrir skal vera 50% af áunnum ellilífeyri sjóðfélaga við andlátið. Að uppfylltum ákveðnum skilyrðum á sjóðfélagi rétt á makalífeyri sem er 50% af ellilífeyrisréttindum sem áunnist hefðu fram til 65 ára aldurs.
  • Nafnávöxtun
    Ávöxtun eignar ef ekki er tekið tillit til verðbólgu.
  • Óðaverðbólga
    Hagfræðingar skilgreina óðaverðbólgu yfirleitt sem verðbólgu umfram 50% á mánuði. Þetta þýðir að verðlag meira en hundraðfaldast á einu ári.
  • Raunávöxtun
    Raunhækkun eignar að teknu tilliti til verðbólgu.
  • Samtryggingarleið
    Hlutverk samtryggingarleiða er að veita sjóðfélögum, sem greiða 12% lágmarksiðgjald, og fjölskyldum þeirra lögboðna tryggingarvernd sem felst í ævilöngum ellilífeyri, örorkulífeyri, maka- og barnalífeyri.
  • Sérhæfðar fjárfestingar
    Með sérhæfðum fjárfestingum er t.d. átt við fasteignasjóði, vogunarsjóði, framtaksfjárfestingar, hrávörutengdar fjárfestingar og aðra fjármálagerninga.
  • Skuldabréf
    Skuldabréf er samningur gerður á milli útgefanda bréfsins (skuldara) og kaupanda bréfsins (lánadrottins). Samningurinn felur í sér skuldbindingu lánadrottins um greiðslu fjárhæðar til skuldara og jafnframt endurgreiðslu skuldara á lánsfjárhæðinni ásamt vaxtagreiðslum á lánstímanum. Skuldabréf sem ganga kaupum og sölum á verðbréfamarkaði eru kölluð markaðsskuldabréf.
  • Úrvalsvísitala
    Úrvalsvísitalan (OMXI6) mælir breytingar á gengi 6 fyrirtækja á Aðallista Kauphallar Íslands. Valin eru þau fyrirtæki af Aðallistanum sem mest viðskipti hafa verið með síðastliðna 12 mánuði. Af þeim eru valin 6 stærstu félögin m.v. markaðsvirði, að gefnum ákveðnum skilyrðum, og mynda þau Úrvalsvísitöluna hverju sinni. Samsetning vísitölunnar er endurskoðuð á sex mánaða fresti og skiptast tímabilin 1. janúar og 1. júlí.
  • Verðbólga
    Hækkun almenns verðlags. Verðbólgan er miðuð við vísitölu neysluverðs sem mæld er af Hagstofu Íslands í hverjum mánuði.
  • Viðbótarlífeyrissparnaður
    Starfandi einstaklingum er frjálst að leggja fram allt að 4% af launum í viðbótarlífeyrissparnað (til viðbótar við lögbundinn lífeyrissjóð). Leggi launþegi fyrir að lágmarki 2% af launum í viðbótarlífeyrissparnað fær hann 2% mótframlag frá launagreiðanda skv. flestum kjarasamningum. Útborgun viðbótarlífeyrissparnaðar (frjálsrar séreignar ) getur aðeins komið til vegna aldurs, örorku eða andláts rétthafa. Rétthafi getur hafið úttekt á innistæðu eða gert sérstakan útborgunarsamning 2 árum eftir fyrstu greiðslu iðgjalds. Þegar sjóðfélagi hefur náð 60 ára aldri er frjáls séreign laus til útgreiðslu. Hægt er að óska eftir mánaðarlegum eða árlegum greiðslum auk eingreiðslu. Viðbótarlífeyrissparnaður erfist að fullu.
  • Vísitala neysluverðs
    Vísitala neysluverðs er mælikvarði á verðbreytingar neysluvara. Vísitalan er mæld mánaðarlega af Hagstofunni með verðkönnunum. Kannað er verð á alls um 800 vöru- og þjónustuliðum og innan hvers liðar er kannað verð í mismunandi verslunum og á mismunandi vörumerkjum. Mánaðarlegar verðskráningar eru því um 14.000 að tölu. Val á vöru- og þjónustuliðum, verslunum og vörumerkjum byggir á neyslukönnunum sem framkvæmdar eru reglulega meðal almennings. Meðal mikilvægra liða í vísitölunni eru húsnæði, bifreiðar, matvara, rafmagn og hiti. Hver vöru- og þjónustutegund fær vægi í hlutfalli við hve stór hluti hún er af neyslu þjóðarinnar.
  • Örorkulífeyrir
    Sjóðfélagi sem missir starfsorku og verður fyrir varanlegri örorku sem metin er 50% eða meira á rétt á örorkulífeyri hafi hann greitt lágmarksiðgjald í skyldulífeyrissparnað í a.m.k. tvö ár. Örorkulífeyrisréttur er jafn áunnum ellilífeyrisréttindum. Að uppfylltum ákveðnum skilyrðum á sjóðfélagi rétt á örorkulífeyri sem er jafn ellilífeyrisréttindum sem áunnist hefðu fram til 65 ára aldurs. Örorkulífeyrir er greiddur meðan orkutap varir, allt þar til að ellilífeyrir tekur við.
Til baka
Þú ert hér: Prenta síðu